सगरमाथा

नेपाल र चीनले सन् २०२० मा संयुक्त रूपमा सगरमाथाको उचाइ ८,८४८.८६ मिटर नापे। नेपालीमा यसलाई 'आकाशको निधार' अर्थ दिने सगरमाथा र शेर्पा तथा तिब्बतीमा चोमोलुङ्मा भनिन्छ। शिखर तिब्बतसँगको सिमानामा छ, र नेपालतर्फको भाग सन् १९७९ देखि युनेस्को विश्व सम्पदामा सूचीकृत सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र पर्छ।

तेन्जिङ नोर्गे र एडमन्ड हिलारी २९ मे १९५३ मा चुचुरोमा पुगे, र आज हरेक वसन्तमा सयौं आरोही शिखर चुम्छन्। अरूका लागि यो हिमाल कालापत्थर वा गोक्यो रीबाट, वा काठमाडौंबाट माउन्टेन फ्लाइटमा राम्रोसँग देखिन्छ।

कहाँबाट हेर्ने

सगरमाथा देख्न अचम्मैसँग गाह्रो छ: खुम्बुका धेरै ठाउँबाट यो नुप्त्से र ल्होत्सेपछाडि लुक्छ। प्रख्यात दृश्यस्थल गोरखशेपमाथिको कालापत्थर (५,६४४ मि.), गोक्यो री (५,३५७ मि.), नाम्चेमाथिको एभरेस्ट भ्यू होटल र तेङबोचे हुन्, जहाँबाट नुप्त्से–ल्होत्सेको पर्खालमाथि शिखर चियाउँछ। काठमाडौंबाट माउन्टेन फ्लाइटले पदयात्रा नगरी करिब एक घण्टा सम्पूर्ण हिमशृंखला देखाउँछ।

आरोहणको इतिहास

सन् १९४९ सम्म नेपालतर्फ विदेशीलाई बन्द थियो। सन् १९२० र १९३० को दशकमा तिब्बततर्फबाट ब्रिटिश प्रयासपछि तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा र एडमन्ड हिलारी २९ मे १९५३ मा साउथ कोल हुँदै शिखरमा पुगे। त्यसयता दस हजारभन्दा बढी आरोहण भइसकेका छन्; कामी रिता शेर्पाजस्ता शेर्पा आरोहीसँग सबैभन्दा धेरै आरोहणको कीर्तिमान छ।

जान्नैपर्ने कुरा

सगरमाथा आरोहणका लागि महँगो अनुमतिपत्र, हप्तौंको अनुकूलन र अनुभवी टोली चाहिन्छ। पदयात्रीका लागि उचाइ मुख्य जोखिम हो — 'माथि चढ, तल सुत' नियम पालना गर्नुहोस्, नाम्चे र डिङबोचेमा आराम दिन राख्नुहोस्, र लक्षण बढे तल झर्नुहोस्। सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज र खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिकाको प्रवेश शुल्क मोन्जो र लुक्लामा तिरिन्छ।