मिथिला कला केन्द्र, जनकपुर

गाउँ र संस्कृतितराईलुकेको रत्न१ मिनेट पढाइ

अंग्रेजीमा: Mithila Art Centre, Janakpur · अन्य नाम: Janakpur Women's Development Centre · Madhubani painting · मिथिला चित्रकला

मिथिला कला केन्द्र, जनकपुर, धनुषा
तस्बिर: Wikimedia Commons
कुनै बेला गाउँका भित्तामा मात्र कोरिने रंगीन, रेखाले भरिएको मिथिला शैली चित्र बनाउँदै गरेका महिला कलाकार हेर्नुहोस्।

मिथिला चित्रकला मैथिलीभाषी समथरका महिलाहरूको परम्परा हो। विवाह र चाडपर्वमा घरका भित्तामा कोरिने यस शैलीका गाढा रेखा, बुट्टा र देवता, माछा, चरा तथा गाउँले जीवनका आकृति अहिले कागज, कपडा र माटाका भाँडामा पनि बनाइन्छन्।

सहरको दक्षिणमा कुवाटोलमा रहेको जनकपुर महिला विकास केन्द्रले स्थानीय महिला कलाकारलाई तालिम र रोजगारी दिन्छ। आगन्तुकले उनीहरूलाई काम गरेको हेर्न र सिधै किन्न सक्छन्। जनकपुर वरपरका गाउँमा विशेषगरी तिहार र विवाहपछि ताजा रंगाइएका भित्ता देख्न सकिन्छ।

के हेर्ने, के गर्ने

चित्र, कागजी मूर्ति, माटाका भाँडा र कपडामा काम गरिरहेका कलाकार हेर्नुहोस्; हरेक कृतिमा परम्परागत आकृति — उर्वरताका प्रतीक माछा, मयूर, हात्ती, सूर्य र चन्द्र, र दैनिक जीवन तथा पर्वका दृश्य — प्रयोग हुन्छन्। केन्द्रको पसलले सिधै बेच्ने भएकाले आम्दानी कलाकारलाई जान्छ।

जनकपुर वरपरका गाउँमा, विशेषगरी तिहारपछि र विवाहका बेला, भित्ता र आँगन गाढा रंगले नयाँ रंगिएका हुन्छन्; घरको फोटो खिच्नुअघि अनुमति लिनुहोस्।

जान्नैपर्ने कुरा

मूल्य निश्चित र उचित छ। चित्र यात्रामा सजिलै बेर्न सकिन्छ। काम भइरहेको हेर्न बिहान जानु उत्तम हुन्छ।

छिटो जवाफ

मिथिला कला केन्द्र, जनकपुर कहाँ पर्छ?
मिथिला कला केन्द्र, जनकपुर मधेश प्रदेशको धनुषा जिल्लामा, नेपालको तराई क्षेत्रमा पर्छ।
मिथिला कला केन्द्र, जनकपुर घुम्न कति खर्च लाग्छ?
मिथिला कला केन्द्र, जनकपुर जनकपुरमै वा नजिकै छ, त्यसैले दिनभरमै घुम्न सकिन्छ। आउजाउ ट्याक्सी (करिब रु. ६००–१,५००) र खाना (प्रतिव्यक्ति रु. १,०००–२,५००) को बजेट राख्नुहोस्। जनकपुरमा बस्दा कोठा प्रति रात करिब रु. १,५००–रु. ४,५०० पर्छ।
मिथिला कला केन्द्र, जनकपुरका लागि कति दिन चाहिन्छ?
आधा दिनदेखि एक दिन पर्याप्त छ; जनकपुरको केन्द्रबाट छोटो दूरीमा छ।
मिथिला कला केन्द्र, जनकपुरका लागि अनुमतिपत्र वा टिकट चाहिन्छ?
सामान्यतया कुनै विशेष अनुमतिपत्र वा टिकट चाहिँदैन।
मिथिला कला केन्द्र, जनकपुर घुम्न कहिले जाने?
कात्तिक–फागुन; रंगिएका भित्ताका लागि तिहारपछि
मिथिला कला केन्द्र, जनकपुर कसरी पुग्ने?
जनकपुर केन्द्रबाट दक्षिण छोटो रिक्सा यात्रा। जनकपुरबाट सिधा दूरी करिब ३ किमी।
मिथिला कला केन्द्र, जनकपुरलाई अंग्रेजीमा के भनिन्छ?
Mithila Art Centre, Janakpur
आफ्नो समूहको खर्च हिसाब गर्नुहोस् →

तस्बिर संग्रह

यही जिल्लामा अरू: धनुषा

सबै हेर्नुहोस् →
जानकी मन्दिर, जनकपुर
मन्दिर र देवस्थल

जानकी मन्दिर, जनकपुर

धनुषा, मधेश प्रदेश

सीताको मूर्ति भेटिएको मानिने ठाउँमा सन् १९१० मा बनेको सेतो संगमरमरको दरबारशैलीको मन्दिर।

थप पढ्नुहोस् →
गंगासागर र जनकपुरका पोखरी
ताल र पोखरी

गंगासागर र जनकपुरका पोखरी

धनुषा, मधेश प्रदेश

सहरभरि छरिएका पवित्र पोखरी, जहाँ साँझको आरती र छठमा हजारौं मानिस घाटमा आउँछन्।

थप पढ्नुहोस् →
धनुषाधाम
मन्दिर र देवस्थल

धनुषाधाम

धनुषा, मधेश प्रदेश

सीता पाउन रामले भाँचेको शिवधनुषको टुक्रा खसेको मानिने वनको धाम।

थप पढ्नुहोस् →
जनकपुर–जयनगर रेलमार्गलुकेको रत्न
सम्पदा र दरबार

जनकपुर–जयनगर रेलमार्ग

धनुषा, मधेश प्रदेश

सन् २०२२ मा पुनः सञ्चालनमा आएको नेपालको एक मात्र यात्रुवाहक रेलमार्ग, मिथिलाको समथर हुँदै भारतीय सिमानासम्म।

थप पढ्नुहोस् →