कञ्चनजंघा
अंग्रेजीमा: Kanchenjunga · अन्य नाम: Kangchenjunga · Kanchanjangha · कञ्चनजङ्घा · Sewalungma

८,५८६ मिटर अग्लो कञ्चनजंघा सगरमाथापछि नेपालको दोस्रो र विश्वको तेस्रो अग्लो हिमाल हो। पाँच शिखरका कारण यसको नाम 'महान् हिउँका पाँच खजाना' भनी बुझाइन्छ। ताप्लेजुङका लिम्बूहरूका लागि यो सेवालुङ्मा — पवित्र हिमाल — हो, र आरोही परम्परागत रूपमा सम्मानस्वरूप चुचुरोभन्दा अलि तलै रोकिन्छन्।
यो हिमशृंखला समुदायसँग मिलेर व्यवस्थापन गरिएको कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्रभित्र पर्छ। उत्तरतर्फ पाङपेमा र दक्षिणतर्फ ओक्ताङ आधार शिविरसम्म लामा पदमार्ग लिम्बू, राई र शेर्पा गाउँ, गुराँस वन र अन्त्यमा हिमनदी हुँदै पुग्छन्। यी उपत्यकामा रेड पान्डा र हिउँचितुवा बस्छन्।
के हेर्ने, के गर्ने
धेरै आगन्तुकले कञ्चनजंघा शिखरबाट होइन, आधार शिविरका बाटाबाट अनुभव गर्छन्। उत्तरतर्फको पाङपेमाबाट हिमालको हिउँले ढाकेको उत्तरी भित्ता आकाश भरी देखिन्छ, दक्षिणतर्फको ओक्ताङबाट यलुङ हिमनदी र लामा दक्षिणी धार देखिन्छन्। सफा बिहानी सम्पूर्ण हिमशृंखला गुलाबी रंगमा चम्किन्छ।
तल्ला उपत्यका पनि उत्तिकै सार्थक छन्: अलैंचीबारी भएका लिम्बू गाउँ, गुम्बा र माने पर्खाल भएको घुन्साको शेर्पा बस्ती, र रेड पान्डा बस्ने गुराँस, फलाँट र निगालोका घना वन। वसन्तमा वन गुराँसले रातो र गुलाबी हुन्छ।
जान्नैपर्ने कुरा
कञ्चनजंघा प्रतिबन्धित क्षेत्रमा पर्छ: विशेष पदयात्रा अनुमतिपत्र र कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र प्रवेश अनुमतिपत्र चाहिन्छ, इजाजतप्राप्त गाइडसँग र कम्तीमा दुई जना भएर जानुपर्छ। मुख्य बाटोमा लज छन् तर साधारण, र केही उच्च भागमा निकै कम। नगद, न्यानो लुगा र राम्रो स्लिपिङ ब्याग बोक्नुहोस्, र घुन्सामाथि अनुकूलन दिन राख्नुहोस्। यात्रा लामो — प्रायः तीन हप्ता — हुने भएकाले सुकेटार वा भद्रपुरको उडान ढिलाइका लागि थप दिन राख्नुहोस्।
छिटो जवाफ
- कञ्चनजंघा कहाँ पर्छ?
- कञ्चनजंघा कोशी प्रदेशको ताप्लेजुङ जिल्लामा, नेपालको हिमाल क्षेत्रमा पर्छ।
- कञ्चनजंघाको उचाइ कति छ?
- समुद्री सतहबाट करिब ८,५८६ मिटर।
- कञ्चनजंघा घुम्न कति खर्च लाग्छ?
- विराटनगरबाट २२ दिनको यात्रामा प्रतिव्यक्ति किफायती रूपमा करिब रु. ८६,५०० (नेपाली आगन्तुक), विदेशी आगन्तुकका लागि किफायती रु. १,९६,००० र सामान्य होटल तथा निजी यातायातमा रु. २,२८,००० — दुई जना सँगै, यातायात, बास, खाना, प्रवेश शुल्क, अनुमतिपत्र, गाइड र भरिया समेत। यो अनुमान हो; यात्रा योजनामा आफ्नै हिसाब मिलाउनुहोस्।
- कञ्चनजंघाका लागि कति दिन चाहिन्छ?
- त्यहाँ २० रात (पदयात्रासहित) राख्नुहोस्; विराटनगरबाट आउजाउ जोड्दा जम्मा करिब २२ दिन।
- कञ्चनजंघाका लागि अनुमतिपत्र वा टिकट चाहिन्छ?
- हो। विदेशी आगन्तुकलाई इजाजतप्राप्त ट्रेकिङ एजेन्सीमार्फत मात्र पाइने, प्रतिव्यक्ति प्रति हप्ता करिब २० अमेरिकी डलरको विशेष अनुमतिपत्र चाहिन्छ। कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र प्रवेशका लागि विदेशीले करिब रु. ३,००० तिर्छन् (सार्क आगन्तुकले करिब आधा, नेपाली नागरिकले सानो शुल्क)।
- कञ्चनजंघाका लागि गाइड चाहिन्छ?
- हो। प्रतिबन्धित क्षेत्रमा इजाजतप्राप्त गाइडसहित कम्तीमा दुई जनाको समूहमा मात्र जान पाइन्छ।
- कञ्चनजंघा घुम्न कहिले जाने?
- चैत–जेठ; कात्तिक–मंसिर
- कञ्चनजंघा कसरी पुग्ने?
- ताप्लेजुङ (सुकेटार) सम्म उडान वा सडक, त्यसपछि २०–२५ दिनको पदयात्रा; विशेष अनुमतिपत्र र इजाजतप्राप्त गाइड अनिवार्य। विराटनगरबाट सिधा दूरी करिब १६४ किमी, प्रायः उडानबाट पुगिन्छ।
- कञ्चनजंघालाई अंग्रेजीमा के भनिन्छ?
- Kanchenjunga
