चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज

चितवन सन् १९७३ मा नेपालको पहिलो राष्ट्रिय निकुञ्ज र सन् १९८४ मा युनेस्को विश्व सम्पदा बन्यो। कुनै बेला राजकीय शिकार क्षेत्र रहेको यो अहिले संरक्षणको सफल उदाहरण हो: एकसिंगे गैंडाको संख्या बढेर सयौं पुगेको छ, र बाघको संख्या पनि उल्लेख्य बढेको छ।

आगन्तुक जीप सफारी, गाइडसहित जंगल हिँडाइ र मगर गोही तथा घडियाल घाम ताप्ने राप्ती र नारायणीमा डुंगा यात्रा गर्छन्। ५०० भन्दा बढी प्रजातिका चरा अभिलेख भएका छन्। सौराहा र मेघौली मुख्य प्रवेशद्वार हुन्, र कसराको घडियाल प्रजनन केन्द्र हेर्न लायक छ।

के हेर्ने, के गर्ने

जीप सफारीले सबैभन्दा धेरै क्षेत्र समेट्छ र गैंडा, मृग, बँदेल र भाग्यले साथ दिए बाघ र भालु देख्ने राम्रो सम्भावना दिन्छ। गाइडसहित जंगल हिँडाइले वनका आवाज र पदचिह्न नजिकबाट अनुभव गराउँछ। राप्तीमा मुढे डुंगा यात्रा गोही र चराका लागि उत्कृष्ट छ। हात्ती प्रजनन केन्द्र, कसराको घडियाल केन्द्र र सौराहाको थारू संग्रहालय हेर्नुहोस्।

सौराहाबाहेक पश्चिमका मेघौली र कसरा, र बरौली तथा अमलटारी वरपरका सामुदायिक वनले शान्त वन्यजन्तु अनुभव दिन्छन्।

जान्नैपर्ने कुरा

प्रवेश अनुमति आवश्यक छ, र हिँडाइ इजाजतप्राप्त गाइडसँग मात्र गर्नुपर्छ। नैतिक यात्रीहरू हात्ती सवारीबाट टाढा रहन्छन्; धेरै लजले अहिले हात्तीमैत्री विकल्प दिन्छन्। कात्तिकदेखि फागुनसम्म सुखद; वैशाखदेखि असारसम्म तातो तर घाँस काटिएको र जनावर पानी खान आउने भएकाले देख्न राम्रो।